მანქანის გზაზე გაჩერების მიზეზი ხშირად მოულოდნელი არ არის. უმეტეს შემთხვევაში, ეს არის პრობლემა, რომელიც კვირების ან თვეების განმავლობაში, ჩუმად და შეუმჩნევლად ვითარდებოდა. ზაფხულში ეს განსაკუთრებით ხშირია, რადგან სიცხე ძრავაზე, საბურავებსა და აკუმულატორზე ზეგავლენას ახდენს ისე, რომ მძღოლი ხშირად ამას ბოლო მომენტამდე ვერ ამჩნევს.

მონაცემების მიხედვით, ამ სურათს კარგად ასახავს ფაქტი, რომ მხოლოდ ერთი სადღესასწაულო შაბათ-კვირის განმავლობაში 393 000-ზე მეტ მძღოლს შესაძლოა საგზაო დახმარება დასჭირვებოდა, გამოძახებების ყველაზე გავრცელებული მიზეზები კი საბურავის დაზიანება, დამჯდარი აკუმულატორი და ავტომობილში გასაღების ჩაკეტვა იყო. საბურავისა და აკუმულატორის პრობლემების მნიშვნელოვანი ნაწილის რისკი პრევენციული მანქანის მოვლით შეიძლება შემცირდეს. სწორედ ამ მიმართულებებზე ვისაუბრებთ ქვემოთ.

აკუმულატორი: სიცხე ისევე საშიშია, როგორც სიცივე

ბევრი მძღოლი ფიქრობს, რომ აკუმულატორის პრობლემა ზამთრის საკითხია. ეს ნახევრად მართალია. ზამთარში სუსტი აკუმულატორი მართლაც უფრო მარტივად ვლინდება, მაგრამ ზაფხულის სიცხე მის შიდა ცვეთას აჩქარებს. მაღალი ტემპერატურა აკუმულატორში მიმდინარე ქიმიურ პროცესებსა და შიდა კოროზიას აჩქარებს, ხოლო სითხიანი ტიპის აკუმულატორებში ელექტროლიტის დანაკარგიც შეიძლება გამოიწვიოს. ამ დაზიანებას ხშირად ზამთარი ამჟღავნებს – ყინვაში, როდესაც სუსტ აკუმულატორს გაშვების სიმძლავრე აღარ ყოფნის, თუმცა მისი მწყობრიდან გამოსვლა ზაფხულშიც შესაძლებელია.

რამდენიმე წლის გამოყენების შემდეგ აკუმულატორი განსაკუთრებულ ყურადღებას საჭიროებს. კოროზია, აკუმულატორის კორპუსის გამობერვა ან ძრავის ნელა გაშვება – ეს ნიშნები შემოწმებამდე ლოდინს არ საჭიროებს. მსგავსი სიმპტომები შეიძლება აკუმულატორის, დამუხტვის სისტემის, სტარტერის ან ელექტრული კავშირების პრობლემაზე მიუთითებდეს.

გასათვალისწინებელია ისიც, რომ აკუმულატორი ხშირად სწრაფად ფუჭდება. მანქანა, რომელიც დილით გადაადგილდებოდა, შეიძლება საღამოს ადგილიდან ვეღარ დავძრათ. სეზონამდე სპეციალისტთან აკუმულატორის კონკრეტული მაჩვენებლების შემოწმება ერთ-ერთი მარტივი, მაგრამ მნიშვნელოვანი ნაბიჯია.

საბურავები: ორი ფაქტორი, რომლებიც ერთდროულად მოქმედებს

გარემოს ტემპერატურის ცვლილებასთან ერთად საბურავში ჰაერის წნევაც იცვლება. ყოველ 10°C-ზე ცვლილება დაახლოებით 0.07 ბარს შეიძლება აღწევდეს. ამიტომ სწორი წნევა ყოველ თვეში ერთხელ, ავტომობილის დაძვრამდე ან მას შემდეგ უნდა შემოწმდეს, რაც მანქანა რამდენიმე საათის განმავლობაში არ გადაადგილებულა. საბურავი უნდა შეივსოს მძღოლის კარის ჩარჩოზე ან სახელმძღვანელოში მითითებულ წნევამდე. მგზავრობისას წნევის მატება ნორმალურია და გაცხელებული საბურავიდან ჰაერის გამოშვება არ არის რეკომენდებული.

წნევის პარალელურად, საბურავის ასაკი ცალკე საკითხია. დაახლოებით ექვსი წლის შემდეგ საბურავი, გარეგნული მდგომარეობის მიუხედავად, განსაკუთრებით საფუძვლიან შემოწმებას საჭიროებს, ხოლო შეცვლის საკითხი ავტომობილისა და საბურავის მწარმოებლის რეკომენდაციებით უნდა გადაწყდეს. რეზინი დროთა განმავლობაში ფუჭდება, ეს პროცესი ხშირად თვალით არ ჩანს, მაგრამ შეჭიდულობაზე მოქმედებს. ასაკი DOT კოდშია დაშიფრული – კოდის ბოლო ოთხი ციფრი კვირასა და წელს გვიჩვენებს. მაგალითად, 3520 ნიშნავს 2020 წლის 35-ე კვირას.

პროტექტორის სიღრმეც ყველა სეზონზე შესამოწმებელია. პროტექტორის შემცირებასთან ერთად სველ გზაზე სამუხრუჭე გზა შესამჩნევად გრძელდება. 1.6 მმ მინიმალური ზღვარია, თუმცა ძლიერ წვიმაში საბურავის ეფექტიანობა ამ მაჩვენებლამდე ჩამოსვლამდეც შეიძლება შემცირდეს. პროტექტორის ღარებში ამობურცული ინდიკატორები, გვერდის ღრმა ბზარები, გამობერილობა ან ასიმეტრიული ცვეთა კი სიგნალებია, რომლებიც დროულ ყურადღებას საჭიროებს. არათანაბარი ცვეთა შეიძლება არასწორ წნევაზე, თვლების გეომეტრიაზე ან დაკიდების სისტემის ხარვეზზე მიუთითებდეს.

ძრავა და სითხეები: ყველაზე ხშირად უგულებელყოფილი მიმართულება

გამაგრილებელი სისტემა ზაფხულში ყველაზე დატვირთულ რეჟიმში მუშაობს. გაგრილების სისტემა ძრავის სამუშაო ტემპერატურის დასაშვებ დიაპაზონში შენარჩუნებას უზრუნველყოფს, ხოლო ამ პროცესში გამაგრილებელი სითხე მთავარ როლს ასრულებს. თუ სითხის დონე დაბალია, პერიოდულად იკლებს ან მასში შეინიშნება ნალექი, ზეთოვანი ფენა, ჟანგის კვალი ან უჩვეულო სიმღვრიე, ეს ნიშანია, რომ სისტემა შემოწმებას საჭიროებს. გამაგრილებელი სითხის შეცვლის ინტერვალი კონკრეტული ავტომობილის მიხედვით განსხვავდება და მწარმოებლის სახელმძღვანელოთი უნდა განისაზღვროს. გამაგრილების სისტემის ჩავარდნა ძრავის გადახურებას იწვევს, ეს კი ძვირადღირებული პრობლემაა. სითხის დონე ყოველთვის გაცივებულ ძრავზე უნდა შემოწმდეს, რადგან გახურებული სისტემის თავსახურის გახსნა დამწვრობის რისკს ქმნის.

მანქანის ზეთებიც ამ პერიოდში განსაკუთრებულ ყურადღებას საჭიროებს. მაღალი დატვირთვა, ხანგრძლივი მოძრაობა, საცობები და მაღალი სამუშაო ტემპერატურა ზეთის დეგრადაციას აჩქარებს. მწარმოებლის მიერ რეკომენდებული ინტერვალი ის ორიენტირია, რომელიც სახელმძღვანელოშია მითითებული და მოდელის, ძრავის, ზეთის ტიპისა და ექსპლუატაციის პირობების მიხედვით განსხვავდება. ზეთის შემოწმებისას მთავარი მისი დონეა და არა მხოლოდ ფერი, რადგან მუშაობის პროცესში ზეთი ბუნებრივად მუქდება. საყურადღებოა დონის კლება, მეტალის ნაწილაკები, დამწვარი სუნი, ქაფი ან ღია რძისფერი ემულსია.

გარდა ამისა, სამუხრუჭე სისტემა და სამუხრუჭე სითხის დონე სეზონის დაწყებამდე უნდა შეამოწმოთ. ზაფხულის მგზავრობებისას მუხრუჭი ინტენსიურ რეჟიმში მუშაობს, განსაკუთრებით დატვირთული ავტომობილითა და მთიან გზებზე. სამუხრუჭე სითხე ჰიგროსკოპულია, ანუ ჰაერიდან ტენს შთანთქავს. ეს დროთა განმავლობაში მის დუღილის ტემპერატურას ამცირებს, რაც გადახურებულ სისტემაში პედლის დარბილებისა და დამუხრუჭების ეფექტის შემცირების რისკს ზრდის.

გარე ელემენტები და კონდიციონერი

კონდიციონერი ზაფხულში ყველაზე აქტიურად მუშაობს, მაგრამ სეზონის დასაწყისში ხშირად აღმოჩნდება, რომ სისტემა შემოწმებას საჭიროებს. თუ კონდიციონერი ჰაერს სათანადოდ ვეღარ აგრილებს ან უჩვეულო ხმაურს გამოსცემს, ეს შემოწმების საბაბი ხდება. გაგრილების შემცირება შეიძლება მაცივარაგენტის გაჟონვას, კომპრესორის, ვენტილატორის, სენსორის, ელექტრული წრედის ან სალონის ფილტრის პრობლემას უკავშირდებოდეს. მაცივარაგენტის დამატება მხოლოდ მისი რაოდენობისა და სისტემის ჰერმეტულობის შემოწმების შემდეგ უნდა მოხდეს.

სარეკომენდაციო ჩამონათვალს ემატება ასევე სანათებიც. სეზონის დაწყებამდე შეამოწმეთ, რომ ყველა სანათი – წინა, უკანა, სამუხრუჭე და მიმართულებების – სათანადოდ მუშაობს. ეს არა მხოლოდ ტექნიკური, არამედ სამართლებრივი საკითხიც არის.

AAA-ს სპეციალისტები ზაფხულამდე შესამოწმებელ ყველაზე მნიშვნელოვან მიმართულებებს შორის აკუმულატორს, ძრავის გაგრილების სისტემასა და საბურავებს გამოყოფენ. ეს სამი საკითხი ერთმანეთთან კავშირშია – არასაკმარისად გაბერილი საბურავი გორვის წინააღმდეგობასა და საწვავის ხარჯს ზრდის, დაბალი ან შეუსაბამო ზეთი ძრავის დაცვას აუარესებს, ხოლო გაუმართავი გაგრილების სისტემა გადახურების რისკს ზრდის. ეს ჯაჭვი რთული არაა, მაგრამ მისი დარღვევა ხშირად ჯაჭვური შედეგებით ხასიათდება.

პრევენციული მოვლა ის შემთხვევაა, სადაც გაწეული დრო და ხარჯი უმეტეს შემთხვევაში ნაკლებია, ვიდრე უკვე განვითარებული დაზიანების სარემონტო სამუშაოები. გზაზე გაჩერებული მანქანა ხარჯზე მეტია, რადგან ეს დაგეგმილ მარშრუტს, სამუშაო გრაფიკს ან მოგზაურობის მთელ გეგმას ცვლის.

K-Motors-ში ამ სამი მიმართულებით პრევენციული შემოწმება ერთ ვიზიტშია შესაძლებელი.

კვალიფიციური სპეციალისტი მდგომარეობას შეაფასებს და საჭიროების შემთხვევაში, შესაბამის დახმარებასაც გაგიწევთ. ქსელი თბილისში, ქუთაისსა და ბათუმში, ექვსი ფილიალით ოპერირებს.